Đặc sản lợn “cắp nách” Mộc Châu

Lợn “cắp nách” (một số nơi gọi là lợn lửng, lợn mán) là loại lợn đặc sản chỉ có ở vùng cao, nhiều nhất ở Lai Châu. Đây là loại lợn được nuôi bởi đồng bào dân tộc vùng cao, do địa hình chủ yếu là đồi núi nên nuôi không cần chuồng, lợn được thả rông vào rừng từ bé và tự dũi đất kiếm ăn. Muốn có một đàn lợn “cắp nách” chỉ cần mua một đôi gồm một con đực và một con cái, sau đó thả chúng vào khu rừng gần nhà. Đôi lợn đó sẽ luôn đi bên nhau, làm ổ trong rừng, tự kiếm ăn. Đến mùa sinh sản thì chúng giao phối và đẻ ra cả đàn lợn hàng chục con chỉ to hơn ngón chân cái. Khi trưởng thành, một con lợn “cắp nách” chỉ đạt trên dưới chục kí, thường từ 10-15 kg, con nào nặng nhất cũng chỉ 20 kg. Do con lợn nhẹ và bé nên đồng bào thường kẹp vào nách đem ra chợ bán, do đó mới có tên gọi “lợn cắp nách”.

>>> XEM CÁCH CHẾ BIẾN LỢN CẮP NÁCH MỘC CHÂU NGON VÀ RẺ: 
>>> MUA LỢN CẮP NÁCH MỘC CHÂU NGUYÊN CON

Lợn “cắp nách” thả rông

Những chú lợn nhỏ ôm vừa tay người thường được kẹp vào nách mang ra chợ

Loài lợn này có màu đen, lưng võng, lông dài và dựng như lông nhím, mõm nhọn, chân gầy và cao. Chúng có sức chịu đựng tốt, thích nghi với khí hậu vùng cao, tự dũi đất đào củ trên những sườn vách dựng đứng, ăn lá cây là có thể sống được. Lợn mới đẻ có thể chạy nhảy và kiếm ăn ngay được, chúng chỉ theo bố mẹ vài ngày rồi tự tách ra. Điều đặc biệt là loài lợn này tuy tự kiếm sống trong rừng song chúng không bao giờ đi xa chỉ quannh quẩn trong một không gian nhất định. Có hộ gia đình tạo thói quen cho chúng tự về ổ do ông bà chủ làm sẵn ngay đằng sau nhà hay dưới gầm sàn. Với những đàn lợn ở trong rừng đã đánh dấu lãnh địa, muốn xem chúng lớn hay chưa người ta chỉ việc vào rừng tìm chúng hay lần vào ổ của chúng ban đêm. Muốn bắt chúng cũng rất dễ, người ta có những tiếng kêu đặc trưng để dụ chúng đến rồi bắt.

Lợn “cắp nách” thường kiếm ăn thành đàn

Chính vì tự kiếm ăn và chỉ ăn cỏ cây, lại quanh năm suốt tháng chống chọi với cái rét vùng cao nên lợn “cắp nách” thường chậm lớn, săn quắt lại nên thịt chúng rất thơm ngon, bì dày nhưng mềm, hầu như không có mỡ, nếu có mỡ thì cũng không ngấy. Người ăn khi nhai miếng thịt cảm thấy mềm ngọt, mang hương thơm tự nhiên của thịt lợn rừng.

Có nhiều cách chế biến lợn “cắp nách” thành đặc sản như tiết canh, luộc, hấp, nướng, hun khói, xào,… Lợn được thui bằng rơm, sau khi cạo hết phần lông cháy thì được làm sạch, tẩm ướp rồi nướng nguyên con hoặc quay hay chế biến món ăn theo sở thích. Với món hấp, thịt lợn rửa sạch được ướp với gia vị như dầu hào, hạt nêm sả đã được băm nhỏ, ướp chừng 30 phút đến 1 tiếng, ướp xong cho vào nồi hấp để lửa bình thường cho chín đều. Thịt chín được thái lát mỏng, bày ra đĩa cùng rau mùi, cà rốt và ớt tỉa, chấm với muối trắng và hạt dổi hay tương bần hoặc nước mắm tùy sở thích mỗi người.

Thịt lợn hấp được bày ra đĩa với ớt và rau sống

Với món nướng, thịt được thái nhỏ khoảng 2 cm, ướp với nước riềng, sả, mắm tôm, mẻ, mật ong, nước mắm, thêm một chút hành lá thái nhỏ trong khoảng hơn 1 tiếng. Sau khi gia vị đã ngấm đều, có thể xếp thịt vào xiên để nướng bằng than hoa cho miếng thịt vàng đều và không bị cháy. Cuối cùng là tháo ra và cho lên đĩa, lúc này mùi thơm lan tỏa khiến người ta không thể cưỡng lại một món ăn tuyệt hảo.

Thịt nướng vàng ươm thơm béo ngậy

 

Cũng có thể chế biến thành món xào lăn, thịt lợn thái mỏng ướp với sả thái nhỏ và gia vị. Cho dầu vào chảo dến khi dầu già thì cho thịt vào đảo đều tay đến khi miếng thịt săn lại. Nếu có lá móc mật thì cho thêm vào để tăng vị thơm của thịt. Miếng thịt mỏng tang, từ ngoài vào trong chỉ có một lớp bì giòn, rồi đến lớp thịt mềm và ngọt, vị thơm lan tỏa nơi đầu lưỡi. Vừa ăn thịt lợn “cắp nách” vừa nhâm nhi rượu ngô Mộc Châu, thú vui trên đời tưởng không còn gì hơn thế.

Lợn “cắp nách” thực sự là một món ăn không thể bỏ qua khi đến với cao nguyên Mộc Châu. Mộc Châu vẫn luôn hấp dẫn du khách gần xa tìm đến tận nơi để thưởng thức đặc sản thịt lợn rừng nhân tạo, vừa nhâm nhi tại chỗ vừa có thể đem về làm quà cho những người thân, bè bạn dưới miền xuôi. Đó quả là một món quà có ý nghĩa từ vùng đất cao nguyên này.

Nếu đến du lịch Mộc Châu và tìm quán ăn ngon Mộc Châu có món lợn cắp nách, bạn nên chọn:  Nhà hàng Đông Hải Mộc Châu, nhà sàn Mộc Châu Mộc, nhà hàng Quyết Xuôi, nhà hàng Mộc Việt